Afty są małymi, bolesnymi nadżerkami lub owrzodzeniami błony śluzowej, kształtu okrągłego lub owalnego, pokryte włóknikowym nalotem. Afty otoczone są rąbkiem zapalnym wyraźnie oddzielającym je od reszty  zdrowego podłoża błony śluzowej jamy ustnej.

W obrazie klinicznym wyróżnia się 3 typy aft: afty małe (Mikulicza), afty duże (Suttona) oraz afty opryszczkopodobne.

Najczęstszym umiejscowieniem jest nierogowaciejąca błona śluzowa warg i policzków, dolna powierzchnia języka, podniebienie miękkie i łuki podniebienne.2

Zmiany te są bardzo bolesne. Powstałe afty powodują dyskomfort w przyjmowaniu posiłków, czasami mowie oraz w  czynnościach higienicznych jamy ustnej.

Przyczyna powstawania tych zmian nie jest do końca jasna. Z pewnością dużą rolę odgrywają zaburzenia immunologiczne. Występowanie aft związane jest również ze zmęczeniem, stresem, niewłaściwą dietą, wyniszczeniem fizycznym w czasie innej choroby.

Inną możliwą przyczyną zmian jest podrażnienie spowodowane energicznym szczotkowaniem zębów, spożywaniem niektórych potraw, niewłaściwie dopasowanymi wypełnieniami dentystycznymi lub protezami.

Stosowanie preparatów o działaniu kojącym i wspomagającym gojenie powinno zmniejszać dyskomfort związany z występowaniem aft. Leczenie owych zmian w jamie ustnej ma na celu: łagodzenie bólu, ochronę zmian przed zakażeniem i wspomaganie gojenia uszkodzonych tkanek.

Najważniejszym zadaniem jest wybór odpowiedniej formy farmaceutycznej preparatu.

Najlepszy rozwiązaniem są aerozole i płyny, z uwagi na to że położenie aft dotyczy uchyłków jamy ustnej, okolicy podjęzykowej, tylnej ściany  gardła. Ważne jest więc posiadanie preparatu, który umożliwi prostą i precyzyjną aplikację w miejscu występowania dolegliwości.

Chlorowodorek benzydaminy to substancja powszechnie stosowana w miejscowym leczeniu aft. Dzięki działaniu przeciwbólowemu i przeciwzapalnemu, łagodzi dolegliwości bólowe oraz występujący dyskomfort. Odkażające działanie benzydaminy zapobiega nadkażeniu zmian oraz wspomaga gojenie się aft. Jej skuteczność została udowodniona klinicznie.3

  1. E. Szponar et al.: Afty przewlekłe nawracające u pacjentów Kliniki Chorób Błony Śluzowej Jamy Ustnej UM w Poznaniu na podstawie 10-letnich obserwacji. Czas Stomat., 2008, 61, 7, 488-494.
  2. R. Antoniv et al.: Afty nawracające – przegląd piśmiennictwa. Nowa Stomatologia, 3/2014, s. 142-146.
  3. R. W. Matthews et al.: Clinical evaluation of benzydamine, chlorhexidine, and placebo mouthwashes in management of recurrent aphthous stomatitis. Oral Surg Oral Med Oral Pathol, 1987, Feb;63(2):189-91.